صبح زاگرس
دانا
3. بهمن 1396 - 12:40
پرستار نمونه کهگیلویه و بویراحمدی که تلخ ترین خاطراتش از زلزله رودبار است و پرستار شدنشن یک اتفاق بود.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی زنان کهگیلویه وبویراحمد ایل بانو،   سوم بهمن ماه به مناسبت سالروز ولادت حضرت زینب به عنوان روز پرستار نامگذاری شده است دلیل این نامگذاری صبر و شکیبایی حضرت زینب است که می توان شغل پرستاری را با آن مقایسه کرد چرا که این حرفه نیز صبر و شکیبایی و مهربانی نیاز دارد یعنی همه ویژگی هایی که در حضرت زینب (س) وجود داشت.

به مناسبت این روز با پرستار یاسوجی هم صحبت شده ایم پرستاری که از سختی ها و زیبایی های این شغل می گوید شغلی که در کنار مشکلاتش گاهی نیز شیرین است محمد ذوالعدل یکی از پرستاران یاسوج است که دکترای روان پرستاری دارد که از سال 70 به عنوان هیئت علمی دانشکده پرستاری مامایی دانشگاه یاسوج مشغول فعلالیت است.

ذولعدل در جشنواره پژوهش های پرستاری به عنوان پژوهشگر برتر و در جشنواره خانواده پژوهی رساله دکترای وی به عنوان رساله برتر انتخاب شد و دو بار نیز دانشجوی نمونه کشوری شده است اکنون با این پرستار با سابقه درخشانی که دارد هم صحبت شده ایم.

ایل بانو-پرستار در سلامتی جامعه چه نقشی دارد؟

در یک کلام پرستار خط اول جبهه سلامت است علت نیز این است که جامعه پرستار را به عنوان مراقبت دهنده می شناسند در ذهن جامعه هسته اصلی پرستاری مراقبت است اما در کنار بحث مراقبت بحث هایی مثل حمایت، مدیریت، آموزش، تحقیق و ارایه خدمات سلامت به جامعه از نقش های پذیرفته شده برای پرستار است که توسط سازمانهای بین المملی تدوین شده است و در حال اجراست.

به همین دلیل است که در رشته های مختلف پرستاری فارغ التحصیلان ارشد و دکترا داریم کار تخصصی آنها روی سلامت جامعه است اما در مجموع همه پرستاران وظایفی که دارند در مقابل مددجویان است در واقع یک زمانی نوع نگاهر پرستاری و سلامت به بیماران اختصاص داشت اما امروزه علاوه بر بیماران جامعه نیز به عنوان مددجو و در گام بعدی به عنوان مشارکت کننده و یا شریک در سلامت شناخته می شود و در اینجا نقش پرستار به عنوان یک حلقه رابط بین جامعه و سیستم تخصصی درمانی می تواند خیلی بارز و شاخص باشد.

ایل بانو-سختی ها و شیرینی های کار پرستاری چیست؟

مطالعات نشان داده که بعد از کار در معدن پرستاری یکی از پر صعوبت ترین و سخت ترین حرفه هاست پرستاری شغل نیست بلکه حرفه است بین شغل و حرفه تفاوت زیادی وجود دارد

مطالعات نشان داده که بعد از کار در معدن پرستاری یکی از پر صعوبت ترین و سخت ترین حرفه ها حرفه پرستاری است در واقع این نکته لازم است که پرستاری شغل نیست بلکه یک حرفه است بین شغل و حرفه نیز تفاوت های بسیار زیادی وجود دارد.

یک حرفه است چون که حرفه ای بودن یک علم و تخصص جز ذاتی آن است بنابراین در حرفه پرستاری بحث صعوبت و سختی کار بسیار مهم است و مطالعات انجام شده این حرف را تایید می کند. مخاطرات و سختی ها می تواند یک بخشی از آنها ناشی از تغییرات فیزیولوکی و یا جسمی باشد به این دلیل که پرستار مجبور است شیفت های مختلف را داشته باشد و این گردش شیفت ها به خصوص شب کاری ها باعث می شود که روند فیزولوژیک بدن با ساعت بیولوژیک که تنظیم کننده بدن به هم بخورد که مخاطراتی مثل خستگی های مفرط درد های جسمی و بی خوابی و بد خوابی را به همراه داشته باشد.

پرستاری که از شیف شب بر می گردد علارغم اینکه یک شیفت کامل کار کرده است اما وقتی به خانه می اید نقش های مثل پدر بودن و مادر بودن دارد که باید آن را نیز به خوبی انجام دهد و حتی اگر نقشی هم نداشته باشد در روز نیز نور خورشید و ساعت بیولوژیک بدن اجازه یک خواب خوب را نمی دهد.

از جنبه های فیزیولوژیک پرستاران در معرض تهدید سلامت هستند و از بعد روانی کسی که با مشکلات یک بیمار سر و کار دارد به یک اندازه از آن بیمار بودن ناراحت هستند و تحت تاثیر آن قرار می گیرند حال شما پرستاری را در نظر بگیرید که چندین بیمار را سر و کار دارد چه فشاری را باید تحمل کند.

از طرفی برخی صحنه ها از جمله صحنه مرگ برای پرستار اجتناب ناپذیر است یا صحنه های جراحات خیلی عمق و چیزهایی که انسان را آزرده خاطر می کند کسی که فوت می کند ممکن است بچه کوچک باشد. این چیزها بر روی روح و روان هر کسی که بشنود تاثیر دارد!  چه برسد به آنکه با این صحنه ها سر و کار دارد.

بحث اجتماعی آن نیز وجود دارد دو قضیه در این بحث وجود دارد یکی اینکه هنوز اجتماع نتوانسته به نقش پرستار پی ببرد بنابراین آن جایگاه اجتماعی مناسب را هنوز به دست نیاورده است و از طرف دیگر نقش هایی که پرستار علاوه بر پرستار بودنش باید ایفا کند مثلا نقش مادر یا پدر بودن یا همسر بودن باعث تحمل فشار مضاعف می شود به این دلایل می توان گفت یکی از سخت ترین مشاغل  حرفه پرستاری است.

ایل بانو-چه پیوندی بین این سختی ها و خوشی ها وجود دارد؟

به این سخن علامه طباطبایی اشاره می کنم که می فرمایند ؛ من حاضرم هفتاد سال عبادتم را با یک شب پرستاری از بیمار عوض کنم؛ این دو جنبه دارد یکی نشان می دهد سختی این شب چقدر است که چنین سخنی مطرح شده است و از ان طرف شیرینی هایی نیز دارد یک پرستار حس می کند در کنار کار انسانی دارد کار الهی انجام می دهد که اگر با نیت قربت الی الله باشد می تواند در ارتقای درجات معنوی پرستار موثر باشد وقتی بیمار شفا پیدا می کند و احیا می شود و مرخص می شود لحظات خوشی برای پرستار است.

پرستار وقتی می بین توانسته به عنوان یک عضوی از بهداشت و درمان در بازیابی سلامت یک فرد نقش داشته باشد بسیار برایش خوش آینده است ضمن اینکه در ذهن یک پرستار است که شفا از طرف خداست.

ایل بانو-چگونه این شغل را انتخاب کردید؟

واقعیت این است که من فارغ التحصیل دبیرستان دانشگاه بودم دبیرستانی که همه آنها در بخش پزشکی قبول می شوند در آن سال به دلیل اینکه نتوانسته بودم خودم را برای کنکور آماده کنم رتبه ام برای پزشکی مناسب نبود و پرستاری قبول شدم.

قبل از اینکه انتخاب رشته کنم پدرم که معلم بود سه گزینه پیش پای من قرار داد اول اینکه یا انتخاب رشته نکنم و بشینم درس بخونم برای کنکور سال بعد؛ دوم اینکه پدرم گفت "خانه را  می فروشم و می فرستمت آلمان و رشته ای که می خواهی را بخوان" و سوم اینکه یک رشته ای را انتخاب کن و ادامه اش بده من بنا به دلایلی موارد اول و دوم را رد کردم و تصمیم سوم را گرفتم یک ترم را پرستاری خواندم و متوجه شدم که رشته ای است که خیلی خوب می تواند آن نیازهای روحی من را برآورده کند اما انتظاراتی که از خودم داشتم در مقایسه با دیگران می دیدم که خیلی بالاتر از هم کلاسی های خودم هستم.

با این حساب علی رغم اینکه علاقه پیدا کرده بودم و می دیدم که حرفه ای است که جدای از خدمات انسانی، رشته ای است که به انسان دید وسیع می دهد اکنون یک پرستار در همه جنبه های طبی یک سری اطلاعات دارد که این خیلی کمک کننده است اما به دلیل تفاوتی که احساس کردم تصمیم گرفتم انصراف دهم.

انصرافم را اعلام کردم رییس دانشکده که یک فرد چشم پزشک بود با انصراف من موافقت نکرد و وقتی رفتم پیشش با روی باز من را تحویل گرفت و هدفم  از انصراف را پرسید و وقتی دلایلم را گوش داد گفت من به همین دلایلی که خودت گفتی می گویم انصراف نده.

اینکه تو از بچه های هم دوره ات بالا تر هستی نوید این است که می توانی در مقاطع بالاتر موفق تر از بقیه باشی  و گفت وقتی شما  فارغ التحصیل پرستاری شوی در شهر استخدامی میشوی چرا که تعداد شما اندک است و نیاز ها زیاد است اما منِ پزشک را به مناطق مختلف می فرستند؛ اگر هدف تو خدمت است، خدمت این رشته خیلی فراتر از پزشکی است چرا که پرستاری مانند پزشک نیست که بیمار را ببیند و تمام شود بلکه دائم بیمار را می بینید اگر هدف دیگر است و می خواهی از نظر علمی به جای چشمگیری ارتقا پیدا کنی، فوق الیسانس این رشته وجود دارد و دکترای ان نیز خارج از کشور وجود دارد در آن زمان دانشگاه دکترای پرستاری در ایران نبود اما اکنون می بینیم که خداروشکر فارغ التحصیلان دکترای زیادی از دانشگاه های ایران داریم که خودم نیز یکی از این افراد هستم.

اگر جایگاه اجتماعی نیز مد نظر شماست بدان که در واقع در کشورهای دیگر جایگاه اجتماعی این حرفه خیلی بالاست و در ایران جایگاه اجتماعی آن با وجود امسال شما به جامعه معرفی می شود و جایگاه پیدا می کندوقتی صحبت هایش را شنیدم کمی فکر کردم دیدم شاید حرفش درست باشد و اکنون از اینکه حرف استادم را گوش دادم و قبول کردم پشمیان نیستم و بعد از اینکه پرستاری را طی کردم فوق الیسانس و دکترا را در روانپرستاری گرفتم.

ایل بانو-چند سال است که مشغول کار هستید؟

از سال ۶۹ که وارد یاسوج شدم به عنوان اولین عضو هیئت علمی و بنیان گذار رشته پرستاری در دانشگاه علوم پرشکی مشغول بودم و تا کنون نیز تقریبا ۲۷ سال می گذرد البته قبل از آمدن به یاسوج در بیمارستان نمازی شیراز در بخش سرطان و اتفاقات و در جهرم مشغول به کار بودم.

 

ایل بانو- از شغلتان راضی هستید؟

بله از شغلم راضی هستم و حس می کنم تمام آن چیزی را که لازم است به انسان بدهد، را می دهد. جنبه های انسانی و معنوی را پرورش می دهد البته مخاطرات خاص خودش را دارد و برخی از حقوقی که حق طبیعی پرستاران است به خوبی ادا نمی شود اما ته دل همه پرستاران از حرفه خودشان راضی هستند به گونه ای نیاز تعالی نفس می رسند که ایثار کنند و از خودشان برای جامعه مایه بگذارند. البته یک سری مطالبات و حقوقی هست که ادا نشدن آنها باعث رنجیدن جامعه پرستاری می شود که امیدواریم با پیگیری با مطالبات خودشان برسند.

ایل بانو-دلیل نامگذاری ولادت حضرت زینب(س) به عنوان روز پرستار چیست؟

یکی از چیزهایی که در حضرت زینب(س) شاخص است صبر و مقاومت ایشان است دوم بحث عالم بودن ایشان است یعنی از نظر علم و علوم دینی و بیان حدیث در زمان خودشان سرآمد بودند و سوم پیام آوری حضرت زینب(س) بود شعر معروف که می گوید سر نی در نینوا می ماند اگر زنیب نبود ..کربلا در کربلا می ماند اگر زینب نبود واقعا اگر حضرت زینب (س) و آن روشن گری و پیام های ایشان نبود عملا آن اتفاقی که الان در مورد عاشورا بود وجود نداشت و چهارمین نکته ای که در مورد حضرت زینب(س) مشخص است بحث مراقبت است وی در زمان آتش گرفتن خیمه و حمله دشمن مراقب اهل حرم و امام سجاد(ع) بودند و در طول سفر به شام و کوفه که بیماری حضرت ادامه داشت تمام مراقبت ها را بر عهده داشت.

این چهار ویژگی که مطرح شد در واقع یک پرستار به عنوان جزئی از حرفه خود باید داشته باشد تا بتوان اسم او را حرفه ای گذاشت یعنی باید صبور و مقاوم باشد مراقبت همراه شفقت داشته باشد عالم باشد و پیام رسان باشد یعنی بحث آموزش دهی و ارائه آموزش های لازم به جامعه را داشته باشد در مجموع همه اینها باعث می شود که پرستاران از نظر حرفه ای خود را شبیه به حضرت زینب بدانند.

اما نکته اساسی تر این است که همه کارهای آن حضرت برای قرب الهی بود که پرستاران ما با تاسی از حضرت زینب (س) بحث قرب الهی را در انجام وظایف خود مد نظر قرار دهند که علاوه بر این وظایف حرفه ای این بعد معنوی و الهی نیز روز به روز بیشتر تقویت شود.

ایل بانو-مشکلات و نیازهای پرستاران در استان چیست؟

به نظر من یکی از مهمترین مشکلات پرستاران بحث عدم شناسایی جایگاه آنهاست. اگر جایگاه اجتماعی آنها کاملا شناخته شود و آن قربی که باید داشته باشند بدون شک روی عملکرد و رضایت شغلی آنها تاثیر خواهد داشت اما به صورت ریز نیازهایی که پرستاران دارند این است که مطالبات آنها به موقع پرداخت شود و حق و حقوق و قانون بهره وری و تیین تعرفه های پرستاری به خوبی رعایت شود و پرستار بتواند ضمن ارائه خدمات صادقانه از مزایای مالی آن کارش نیز بهره مند شود .

نکته بعد اینکه پرستاران مثل خیلی از حرفه های دیگر در این استان از امکانات رفاهی و ورزشی که تامین کننده نیازهای آنها باشد، کمتر برخوردار هستند هر چند این مشکلات برای خیلی دیگر از ادارات وجود دارد در برخی از استان ها چنین امکاناتی وجود دارد اما در استان هنوز مقداری امکانات برای ارائه این خدمات و تسهیلات کمتر است و باز می طلبد که بیشتر به این قسمت توجه کنند که بچه های پرستاری بتوانند استفاده کنند گرچه نظام پرستاری تلاش می کند که در سطح کشور امکانات تفریحی را فراهم کند اما برای استان این اتفاق نیفتاده است.

ایل بانو- پرستاری در کشور نسبت به 15 سال قبل چه تغییراتی کرده است؟

پرستاری در سطح جهانی تفاوت رویکردی داشته پرستاری زمانی که شروع شد به تدریج که جلو می رود از جنبه های پزشکی پرستاری کم می شود و از جنبه های انسانی آن در سطح دنیا افزوده می شود اکنون در دنیا پرستاری بیشتر به سمت مسائلی مثل علوم ارتباطات انسان شناسی جامعه شناسی روان شناسی و امثال اینهاست و تلفیقی از اینها مراقبت ها را ارایه می دهد.

تفاوت بین تشخیص پرستاری و پزشکی ناشی از همین چرخش رویکردی است که تشخیص پزشکی مبتنی بر بیماری است اما تشخیص پرستار مبتنی بر بیمار است یعنی تمرکز پرستار  بر روی بیمار با همه مشخصات و ویژگی های آن است تنها بعد فیزیکی و روانی بیمار مد نظر قرار نمی گیرد بلکه تمام موجویت آن مورد بررسی قرار می گیرد و این می طلبد که پرستار از علوم مرتبط با علوم انسانی مطلع باشد.

مسئله دیگری که در ایران اتفاق افتاده این است که اکنون در همه مجامع علمی پرستاران را به عنوان اولین کسانی که بحث تحقیقات کیفی را در حیطه علوم سلامت مطرح کردند می شناسند و اکنون کارگاه هایی که در سطح کشور برگزار می شود عمدتا توسط بچه های پرستاری مطرح می شود.

پرستاری در تحقیق نیز توانسته خودش را خیلی خوب ظاهر کند تعداد مقالاتی که بچه های پرستاری در مجلات معتبر علمی وداخلی و خارجی و همایش های داخلی و خارجی به چاپ رساندن نشان دهنده این است که یک رشد چشم گیری در این زمینه رخ داده است بحث شناخت  پرستاران در این ۱۵ اتفاق افتاده است گرچه هنوز نیاز شناسایی بیشتر است اما به نسبت ۱۵ سال قبل جامعه دیدگاه بهتر و مناسب تری نسبت به پرستاری پیدا کرده است و باز چرخش از بیمارستان به سمت جامعه بوده است که می توان از شاخص ترین اتفاقات رخ داده در بخش پرستاری بیان کرد.

حقوق و مطالبات پرستارن در این مدت تفاوت هایی زیادی کرده است بحث قانون بهره وری گرچه هنوز تا اجرایی شدن راه زیاد است وی یکی از مطالبات پرستاران است و ارایه خدمات پرستاری در منطل که برای جامعه مفید است تمام مئاردی است که در این مدت زمان رخ داده است.

ایل بانو-شیرین ترین و تلخ ترین خاطره از دوران کاری خود؟

شیرین ترین خاطره من به زمانی بر می گردد که می خواستم به بیمارستان نمازی شیراز بروم و شروع به کار کنم. بار اولی بود که می خواستم به عنوان یک فرد مستقل وارد بخش شوم خیلی استرس و دلهره داشتم.

سوپروایزر بیمارستان نمازی من رو به اتاقش برد نشستم و برام چای آورد واین خانم که صدیقی نام داشت  خیلی محترمانه عین یک مادر بزرگ به بچه اش و یا نوه اش گفت: "ببین پسرم تو الان استرس و اضطراب داری و فکر می کنی از عهده کارها بر نمی آیی ما هم اولش همین طوری بودیم اما مطمئن باش به اندازه کافی در دانشکده و در کارآموزی ها توانمند شدی که شروع به کار کنی اگر هم با مشکلی برخوردی من رو پیج کن خودم کمکت می کنم."

تلخ ترین خاطره من نیز به زلزله رودبار بر می گردد من به عنوان کمک رسان و نیروی مراقبتی حضور داشتم. بچه ی دو ساله ای بود که مادرش زیر آوار از دنیا رفته بودند و این کودک علاوه بر اینکه دچار شکستگی شده بود و زخم های زیادی داشت و بسیار بی تابی می کرد این صحنه ای بود که همیشه در ذهن من است وهیچگاه فراموش نمی کنم که تلخ ترین خاطره های دوران کاری من است.

ایل بانو-سختی کار پرستاری بر خانواده  چه تاثیری دارد؟

بله تاثیر دارد! یکی از معضلاتی که بچه های پرستاری با آن رو به رو هستند این است که فشار و خستگی و تغییرات فیزیولوژیکی و نقش های متعدد باعث می شود که مقداری در زندگی خانوادگی فشارهایی را تحمل کنند که مجبور شوند انرژی بیشتری از خودشان بگذارند مثلاً این فرد هم پرستار است و هم مادر و وقتی به خانه می رود بچه می خواد، باهاش بازی کن و وقتی می خواهد نقش مادری را نیز خوب ایفا کند مجبور می شود از استراحت خودش کم کند و باعث می شود به تدریج از نظر بدنی خسته و فرسوده شود.

مسئله ای که وجود دارد این است که یک جنبه خوب هم دارد این که پرستار علم و آگاهی کافی را دارد که اگر در خانواده اتفاقی رخ دهد بتواند مداخله کند اصولا طرف مشاوره خیلی خوبی است  میبینیم که در خانواده قبل از اینکه به دکتر مراجعه کنند اگر پرستاری را می شناسند اول از او می پرسند.

تحقیقات زیادی انجام شده که نشان می دهد بحث رضایت زن و شوهری و صمیمیت مقداری در خانواده های دارای حرفه پرستاری تحت تاثیر قرار می گیرد البته مداخلات خوبی هم برای آن طراحی شده و این می طلبد در همان تسهیلات رفاهی همین بحث توجه به نیازهای ویژه و خانوادگی پرستاران باشد.

ایل بانو-یک پرستار خوب چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟

اولین ویژگی که یک پرستار خوب باید داشته باشد این است که یک مشاهده گر علمی باشد یعنی خیلی قشنگ بتواند یافته هایی که می تواند کمکش کند در جنبه های مختلف در مدد جو شناسایی کند برای رسیدن به این نیز لازم است علم زیاد داشته باشد.

علمش را به روز نگه دارد و کمک کند مشاهده گر علمی خوب بودن کمک کند نکته دیگر که مهم است یک پرستار رعایت کند و جز حرفه ای گری محسوب شود این است که خدماتش را بدون هیچگونه چشم داشتی و بدون توجه به جنس،سن،نژاد،مذهب و .. به افرادی که به عنوان مدد جو هستند ارایه دهد و پذیرش آنها را به عنوان یک مدد جوی قابل احترام نشان دهد و سومین ویژگی وقت صرف کردن و وقت گذاشتن برا بیمار و خانواده اش و آموزش دادن اموزش های لازم به آنهاست که می تواند باعث ارتقای سواد اطلاعاتی سلامت جامعه نیز شود.

پرستار خوب همواره در حال خود ارزشیابی است و مدام عملکرد خودش را رصد می کند عین دستگاه های خود تنظیم کننده در راستای ان اشکالات احتمالی که دارد اقدام کند.

گفت و گو: زهرا داوودی

انتهای پیام/

دیدگاه شما

نظرسنجی

ایل بانو تنها سایت تخصصی زنان در استان را چگونه ازیابی می کنید؟

تازه ترین مطالب

پربیننده ترین مطالب