خبرنگار افتخاری
طنین یاس
صبح زاگرس
دوره آموزش مجازی شهید آوینی
دانا
21. تير 1396 - 12:36
میزگرد عفاف و حجاب با موضوع جایگاه آن در جامعه و بررسی عوامل تاثیرگذار بر انتخاب حجاب توسط جوانان همچنین دلایل وضع موجود در یاسوج برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی زنان کهگیلویه وبویراحمد ایل بانو،حجاب اسلامی به پوشش‌های گوناگون زنان مسلمان گفته می‌شود و مفهومی برآمده از قرآن کریم و فقه اسلامی و ساخت یافته در فرهنگ اسلامی که ناظر به پوشش شرعی در مقابل نامحرم، بویژه برای زنان است. حجاب گاه برگرفته از احکام شرع و گاه مربوط به قراردادهای اجتماعی و شرایط موقعیتی فرد است. از دیدگاه فقها حجاب یکی از احکام اسلامی است و اصطلاحاً عبارت است از پوشاندن ضروری مو و سایر اعضای بدن به جز صورت و دو دست (و گاهی دو پا) توسط زنان مسلمان در برابر مردانی که طبق شریعت اسلامی نامحرم شمرده می‌شوند.

رابطه حجاب با مفهوم زن در جوامع مدرن، مسئله حقوق زن و جایگاه اجتماعی زنان و اخیراً مسئله جهانی شدن از مواردی است که مسئله حجاب را به عنوان یکی از مسائل مهم در عرصه دین و جامعه مطرح ساخته است.

قانون حجاب از سال ۱۳۶۳ در ایران با تصویب مجلس شورای اسلامی اجباری شد. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ضمن انتقاد صریح از «خشک مقدسی‌ها» با مردم، تأکید کرد: سخت‌گیری‌هایی است که در مسئله حجاب انجام دادند که برای جامعه مخصوصاً در زن‌ها حالت فرار درست کرد.

بنا بر دیدگاه رایج، زنان مسلمان در عصر پیامبر اسلام نوعاً حد پوشش مو و گردن و دست و پا را رعایت می‌کردند. این گونه پوشش در ادیان ابراهیمی قبلی نیز پوشش پسندیده بوده و اسلام در همان مسیر حرکت کرده است. مرتضی مطهری حجاب را امری می‌داند که در زمان پیامبر اسلام واجب و فراگیر شد و از عایشه همسر پیامبر اسلام نقل می‌کند که گفته بود: «مرحبا به زنان انصار. همین که آیات سورهٔ نور نازل شد یک نفر از آنان دیده نشد که مثل سابق بیرون بیاید. سر خود را با روسری‌های مشکی می‌پوشیدند. گویی کلاغ روی سرشان نشسته است.

اما با این وجود این روزها مسئله حجاب به یک موضوع بسیار مهم تبدیل شده است به گونه ای که خیلی ها خودر ا مروج حجاب می دانند اما همین مروجین باعث شده اند که خیلی ها از حجاب فرار کنند در میزگرد سایت خبری تخصصی زنان ایل بانو در کهگیلویه و بویراحمد عوامل تاثیرگذار بر انتخاب حجاب توسط جوانان و همچنین دلایل فرار آنها از این موضوع مورد بررسی قرار گرفت.

این میزگرد با حضور سه کارشناس خانم حمیده هدایت خواه فعال فرهنگی در حوزه زنان، سحر دانشور فعال فرهنگی و مرضیه شریفی برگزار شد و موضوعات مختلفی نیز در آن مورد بررسی قرار گرفت.

حمیده هدایت خواه دکتری مطالعات زنان و ارشدمعارف قرآن وسطح ٣حوزه با گرایش فقه واصول دارد سحر دانشور نیز  دارای مدرک کارشناسی ارشد رسانه و نویسنده در بخش های مختلف همچنین مرضیه شریفی  کارشناسی ارشد جامعه شناسی دارند که گفت و گو و میزگرد این پایگاه خبری با این سه بانوی فعال در بخش های مختلف را در زیر بخوانید.

اقتضائات حجاب در دوره مدرنیسیته چیست؟

سحر دانشور  کارشناسی ارشد رسانه گفت: در مسایل اجتماعی  وقتی می خواهیم مسئله ای را بررسی کنیم نمی توانیم آن را تک عاملی بررسی کنیم نمیتوانیم در حجاب رسانه ها چه تاثییری داشتند که به اینجا رسیده است.اصلا این به اینجا رسیدن یعنی چی افق مطلوب ما از حجاب چی بوده و چی است که الان رسانه ها مشکل ایجاد کرده است.

این بانوی فعال فرهنگی ادامه د اد: بعد از انقلاب  حجاب به قانون و  از جنبه فردی به اجتماعی تبدیل شد پس بایک مسئله ای اجتماعی مواجهه هستیم که طبیعتا ابعاد مختلفی دارد بعد از انقلاب و در ده های اخیر ما وارد عصر مدرن شدیم اقتضائات حجاب در دوران مدرنیسته چیست اول باید به این سوال پاسخ  داد خود حجاب و پوشش را در این دوره به چه شکلی می توانیم تعریف کنیم.

دانشور بیان کرد: فضای حجاب در این فضای مدرن که ذائقه انسان تنوع طلب شده است و به ظاهر توجه می کنند چطور می توانیم این دو مورد را با همدیگر جمع ببندیم ما هنوز به تعریف دقیقی از این فضا نرسیده ایم از نظر تئوریک در این موضوع در یک خلا جدی به سر می بریم هنوز با این قضیه کنار نیامده ایم اما  مطرح می کنیم که رسانه ها چه تاثیری در بی حجابی دارند ما اصلا افقی نداریم و نداشتیم.

وی تصریح کرد: در ادوار مختلف ما انواع مختلفی از لباس ها و پوشش ها را می بینیم که نسبت به گذشته متفاوت است و سال به سال تغییر می کند باید پرسید لباس ایده آل چه لباسی است .در این فضا که نسبت ان با جامعه مدرن را مشخص نکرده ایم نمی توان پرسید رسانه چه تاثیری داشته است نمی شود وقتی از وسط موضوع را بررسی کنیم به جواب خاصی نمی رسیم باید از اول شروع کرد.بنابراین عوامل دیگری هستند که می توانند به تاثیرات رسانه ها جهت بیشتری دهند و شاید تاثیراتشان را عمیق تر کنند این عوامل را باید برسی کرد.

این کارشناس ارشد رشانه اظهار کرد: وقتی بستر را مشخص کنیم و به تعریف خوبی در این مورد برسین آن وقت تاثیر رسانه را در عفاف و حجاب بیشتر درک می کنیم به عنوان مثال وقتی در جنگ هستید و این محیط را بشناسید بهتر می توانید رقیبت را کنترل کنید و مدیریت کنید اما وقتی  فضای گیجی در این مورد دارد موفق نخواهیم شد رسانه نیز این وسط اثر دارد اما مهمترین چیز این است که فضای موجود را باید درک کرد.

 

اگر قرار بود زنان ما محجبه شوند باید اصل تدریج  در نظر گرفته می شد

حمیده هدایت خواه یکی از دیگر از کارشناسان حوزه زنان و فعال فرهنگی و دارای مدرک دکترای مطالعات زنان است، گفت: مسئله حجاب  و برون رفت از شرایط موجود دغدغه همه ماست باید گفت ما در بحث ترویج حجاب از اول انقلاب یک اشتباه بنیادی داشتیم و آن اینکه یک اصل مهم و ضروری را که همیشه در تدوین و تصویب قوانین مد نظر گرفته می شد را بعد از انقلاب رعایت نکردیم و این بود که ما همیشه وقتی یک چیزی می خواست به قانون تبدیل شود به صورت تدریجی مطرح می شد به عنوان مثال بحث شراب را در نظر بگیریم که در ابتدا مطرح شده که نخورید بعد در قدم دوم گفته شده که هنگام نماز نخورید و در آخر گفته که خوردنش حرام است .بعد از انقلاب به جامعه ای ورود پیدا کردیم که 50 سال بود قانون حجاب در ان برداشته شده بود اگر قرار بود زنان ما محجبه شوند باید اصل تدریج  در نظر گرفته می شد.

وی بیان کرد: نه اینکه به یک باره جامعه را مجبور کنیم که پوشش کامل و سفت و سختی داشته باشند چون این اصلا تدریج را در برخورد با زنان رعایت نکردیم اکنون بعد از 40 سال از انقلاب باعث شده است که به هر چیزی چنگ بزنیم که مقصر معرفی کنیم.

این بانوی فعال فرهنگی افزود: بعد اصلی و مهم تقصیر خود ماست چون که شیوه ای که برای محجبه کردن انتخاب کردیم شیوه ای کاملا غلط و اشتباهی است رسانه ها نیز تا اندازه ای توانستند به این وضع دامن بزنند خیلی از مدهایی که در جامعه دیده می شود از سریال های خانگی گرفته می شود و ما راهی را انتخاب کردیم که اشتباه بود و برای دامن زدن به این اشتباه رسانه ها آمدند و به روش اشتباه ما کمک کردند.

وی عنوان کرد: بحث ها نیز در حوزه حجاب خیلی تخصصی نیست و افراد غیر کارشناس راه کارهایی ارایه می دهند که خیلی تخصصی و اجرایی نیست و ممکن است به جای اینکه وضعیت را بهتر کند روز به روز بدتر می کند البته کارهایی دارد انجام می شود اما چون افراد انجام دهنده تخصص کافی را ندارند چرخه، چرخه معیوبی است و سطحی بررسی می شود.

تعریف درستی از حجاب نداریم

مرضیه شریفی یکی دیگر از بانوان فعال در بخش زنان و دارای مدرک کارشناسی ارشد جامعه شناسی گفت: طبیعتا رسانه ها تاثیر خودشان را در ترویج فرهنگ عفاف و حجاب و یا برعکس را خواهند داشت و یک عامل مهم تاثیرگذار است اما اینکه رسانه ها  تا چه اندازه توانسته اند فرهنگ پوشش دینی را ترویج دهند و از این طریق می توانیم برای پذیرش فرهنگ دینی فرهنگ سازی کنیم اکنون ما در حوزه سریال ها و فیلم هایی که پخش می شود خلاهایی در ترویج این فرهنگ وجود دارد.

وی ادامه داد: در سریال هایی که پخش می شوند پوشش فرهنگ غیر دینی ترویج می شود در حوزه تئوریک برنامه هایی است اما خلا هایی نیز وجود دارد رسانه های نیز بسیار گسترده است و می توان استفاده هایی خوبی از آنها کرد اما متاسفانه بیشتر استفاده ها به سمت نامطلوب پیش می رود به طور کلی باید گفت ما تعریف درستی از حجاب نداریم.

باید در این زمینه پژوهش هایی کامل و جامع انجام شود بعد موضوع را بررسی کنیم رسانه ها نیز باید از جنبه های مختلف بررسی کرد.

 

معنای قانون برای ما تبیین نشده است/وقتی از صدر تا زیل قانون گریزی باشد در مسئله حجاب نیز قانون گریزی می شود

هدایت خواه در ادامه صحبت هایی خود که در این میزگرد داشت گفت: در سالهای اول انقلاب گفتم که ترویج را رعایت نکردیم و چادر را مطرح و حتی در سالهای ابتدایی در گذشته اجباری بود که این اجباری بودن و تدریج را رعایت نکردن در کشوری که پنجاه سال حجاب نداشت باعث شد به جای اینکه اثر مثبت داشته باشد و جامعه به سمت رعایت حجاب پیش رود چرخه برعکس شد و جامعه به سمت بی حجابی پیش رفت.

این بانوی فعال فرهنگی ادامه داد: قانون مداری در کشور رعایت نمی شود یعنی هنوز معنای قانون برای ما تبیین نشده است در کشورهای اروپایی وقتی چیزی قانون شد مردم بدون چون و چرا آن را قبول می کنند مردم در مواجهه با امکاناتی که می گیرند قوانین را راعات می کنند وقتی یک اروپایی وارد ایران می شود و می داند حجاب قانون است بدون چون و چرا رعایت می کند چون که معنای قانون را درک کرده است اما در کشور ما چون که از صدر تا زیل قانون گریزی به عنوان یک رویه مطرح شده است بحث حجاب نیز در همین قانون گریزی دارد به شیوه های مختلف از زیرش در می روند.

وی عنوان کرد: بحث هویت بخشی به جامعه زنان بسیار مهم است اینکه ما اصلا به این هویت بخشی به یک زن مسلمان کار نکردیم چون نتوانستیم این هویت را به زنان بدهیم  به سراغ هویت های جعلی رفته اند که دیده شوند  این هویت های جعلی را با پوشش های مد روز پیدا می کردند که همه اینها نیز به خودکم بینی باز می گردد و باعث شده زنان برون گرایی تربیت پیدا کنند که هویت را تنها در نوع پوشش و آرایش می دیدند به همین خاطر سراغ پوشش ها و رنگ های و آرایش های جدید رفته اند و یکی از دلایل این همه رغبت به ارایش در استان به دلیل همین عدم هویت بخشی به زنان است.

این بانوی دکترای مطالعات زنان به قانون گشت ارشاد اشاره کرد و گفت: اسم گشت ارشاد تناقض دارد گشت یک واژه پلیسی و ارشاد نیز یک واژه دینی است که هیچ ربطی به همدیگر ندارند در قالب گشت نمی توان کسی را ارشاد کرد خود این اسم و طرح به جای اینکه به ترویج حجاب کمک کند بیشتر ضربه زد تا اینکه مروج باشد.

 

ما حتی نمی توانیم حجاب را برای دانش آموزان تبیین کنیم

 مرضیه شریفی در ادامه صحبت های خود گفت: تعریف درستی از حجاب نداشتیم و از ستون هایی پایین به بالا منتقل شده است اگر مدارس را نگاه کنیم می بینیم که ما حتی نمی توانیم حجاب را برای دانش آموز مقطع ابتدایی تبیین کنیم چون که از قبل تعریف نشده است در حوزه خانواده نیز تبیین نشده است که حجاب و پوشش درست چگونه است.

وی بیان کرد: رسانه نیز ترویج مد گرایی و اسراف گرایی را ترویج داده است و گاهی نیز افراد برای ابراز شخصیت خودشان و نوعی جلب توجه به سمت پوشش های نامناسب می روند و باید گفت که جنبه اجبار باعث شد که به نوعی به صورت ظاهری رعایت شود مثلا در دانشگاه ها یا مدارس که اجباری بود رعایت شد اما برای آن مقطع زمانی بود و کنار گذاشته شد باید گفت با اجبار هیچگاه نمی توان یک کار تربیتی را نهادینه کرد ممکن اسن نتیجه  عکس دهد.

این بانوی فعال فرهنگی ادامه داد: خانواده نقش بسیار مهمی در نوع پوشش دارد و نوع پوشش باید در کودکی برای فرزندانمان تبیین شود دومین نهادآاموزشی بسیار تاثیر گذار در شکل گیزی شخصیت و نوع پوشش یک فرد نهاد  آموزشی است  اما نهاد خانواده مهمتر و تاثیرگذار تر است افرادی هستند که وقتی وارد محیط دانشکاه می شوند به سمت پوششی می روند که مغایر با پوشش خانواده انهاست  وقتی می خواهند وارد این محیط شود باعث ایجاد مشکلاتی می شوند.

شریفی تصریح کرد: فردی که در خانواده هیچ محدودیت پوششی نداشته است باعث می شود  زمینه پذیرش حجاب و پوشش مناسب را نداشته باشند  وقتی وارد محیط بزرگتر نیز شود این موضوع برایش نهادینه شده است تغییر این افراد زمان بر اما شدنی است.

 

زمینه قانون گریزی را نوع رفتار ما به وجود آورده است

سحر دانشور در ادامه صحبت های خود به صحبت های خانم هدایت خواه در بحث قانون اشاره کرد و گفت: ما برخورد درستی با قوانین نداریم  قانون حجاب در کشور به وجود آمد قانونی شدن حجاب به معنای اجباری شدن چادر نبود زمینه قانون گریزی را نوع رفتار ما در مواجهه با این قانون به وجود آورد.

وی ادامه داد: برخوردهای سلیقه ای در برخورد با این قانون آنقدر بالا گرفت که به جامعه فشار آمد و همچنان ای چنین برخوردها وجود دارد فکر می کنیم در همه چیز باید ورود کنیم که این کار تبعات نامناسبی دارد.

 

بی حجابی امنیت جامعه را نیز بر هم می زند

هدایت خواه بانوی فعال فرهنگی در حوزه زنان گفت: شبه ای که زیاد مطرح می شود قانونی بودن حجاب است خیلی ها آن را یک امر دینی و فردی می دانند که چرا حکومت مسئول اجرای یک قانون فردی شده است باید گفت حکومت ما یک حکومت اسلامی است و در جوامع غربی نیز بی حجابی آزادی روانی جامعه را بر هم می زند آیا حکومت وظیفه پاسداری از آزادی ها را ندارند یکی از این آزادای ها امنیت و امنیت روانی جامعه است و این امنیت و ارامش در کنار بی حجابی محقق نمی شود.

وی ادامه داد: آیا زنانی که با پوشش نا مناسب وارد جامعه می شوند امنیت فردی و اجتماعی را بر هم می زنند یا نه.در بحث خانواده نیز حکومت وظیفه تربیت اعضای خانواده را چه در فضای آموزشی و چه فراهم کردن بستر برای خانواده ها را دارد.

این بانوی فعال فرهنگی به آسیب های اجتماعی و تبعات بی حجابی در در جامعه اشاره کرد و گفت: خود بی حجابی زمینه سستی بنیاد خانواده را فراهم می کند اگر زنان ما با پوشش وارد جامعه شوند قطعا خیلی از مشکلاتی که اکنون برای خانواده های ما پیش می اید دیگر اتفاق نمی افتد ورود با پوشش اسلامی شاهد به روز خیلی از مشکلات که اکنون گریبان گیر خانواده ها شده است نخواهیم بود و نظام آموزشی  به عنوان یک بازوی قانون وظیفه تربیت بچه ها  را دارد که امنیت و آرامششان  رافراهم کنند.

 

 

افراد مدعی کنار بکشند/با احساس مسئولیت های کاذب مواجهه هستیم

سحر دانشور در پاسخ به این سوال که یک برنامه برای وضعیت بدحجابی در استان ارایه دهید گفت:پیشنها می دهم همه افرادی که ادعا می کنند  می توانند برای وضعیت موجود کاری انجام دهند کنار بکشند از پیرزن سر کوچه تا بالاترین این استان مدعی عفاف و حجاب هستند من می گویم بکشید کنار بذارید افرادی که متخصص هستند جلو بیایند ما اکنون با حجم عظیمی از ادعا و احساس مسئولیت کاذب مواجهه هستیم که باعث می شود به جای اینکه مسئله حل شود بزرگ تر می شود.

وی ادامه داد: همه بجا اینکه فضا و اینده را بشناسند احساس مسئولیت می کنند آقا نمی خواد شما احساس مسئولیت کنید اگر مدعیان و همیشه طلبکارها کنار بکشند همه چیز درست می شود.

دانشور عنوان کرد: مروجان حجاب با افرادی رو به رو هستند که اصلا قبولشان ندارند مقبولیت ندارند چرا چون تحقیرشان کردند چون شکلات  با پوست و بی پوست را مثال زده اند وقتی عملا مخاطب  تحقیر شود انتظار دیگری نباید داشت ما نباید طلبکار باشیم چرا نگاهمان مهربان نیست چرا فکر می کنیم ناجی هستیم و چون چادری هستم خوب هستم این نوع نگاه مشکل دارد پیام درست را نمی توانیم منتقل کنیم و پذیرفته نمی شود.

 

حمیده هدایت خواه عنوان کرد: نیاز دارد جمعی که تخصص دارند بحث را کارشناسی کنند زوایای مختلف را بسنجند و در نهایت چندین راه کار برای حوزه های مختلف ارایه دهند که چه باید کرد برای روحیه تجمل گرایی و مصرف گرایی در شهر راهکار ارایه دهند نیاز دارد بحث کارشناسی دقیق شود البته اگر راه کاری هم ارایه شود اما به این نتیجه نرسیده باشند که این یک معظل است باز هم راه به جایی نخواهیم برد

وی ادامه داد: شیوه های تبلیغ ما دچار مشکل است باید اصلاح شوند.

گفت و گو: زهرا داوودی

دیدگاه شما

نظرسنجی

ایا از عملکرد مدیرکل امور بانوان کهگیلویه و بویراحمد راضی هستید؟

تازه ترین مطالب